Jak czytać dane

Dwie pisownie nazwiska

Na karcie jest nazwisko w polskiej formie i osobno zapis „w dokumentach niemieckich”. Niemieccy urzędnicy zapisywali polskie nazwiska ze słuchu, bez polskich znaków: Kaźmierczak stawał się Kasmierczak, Wojciech — Woitek, Łenio — Lenio. Ta sama osoba bywa zapisana inaczej w akcie zgonu, na liście cmentarnej i w karcie obozowej.

Zapis z dokumentu zostaje bez zmian, bo tylko po nim można odnaleźć ten sam dokument w archiwum. Polską formę ustalam osobno i oznaczam jako ustaloną przez Ostoję Pamięci. Wyszukiwarka sprawdza obie pisownie.

Daty i miejsca

Daty urodzenia i zgonu pochodzą z dokumentów wskazanych w sekcji „Źródła” — najczęściej z kart Arolsen Archives, ksiąg cmentarnych i akt urzędów stanu cywilnego. Jeśli dokument podaje tylko rok albo datę niepewną, karta pokazuje to, co jest w dokumencie. Miejsce urodzenia jest zapisane tak, jak w źródle, łącznie z ówczesną nazwą powiatu.

Miejsce pochówku i stan grobu

Miejsce pochówku to miejsce zapisane w dokumencie — miejscowość albo cmentarz. Nie zawsze oznacza, że grób tam dziś jest.

Stan grobu mówi, co jest w tym miejscu dzisiaj: istnieje, nie istnieje albo nieustalony. Ustalam go na podstawie odpowiedzi urzędów i zarządów cmentarzy oraz własnych wizyt. Grób, który „nie istnieje”, został zlikwidowany po upływie okresu spoczynku, przeniesiony albo nigdy nie był trwale oznaczony. Szczątki zwykle pozostały na tym samym cmentarzu.

Ochrona grobu oznacza, czy grób jest objęty niemiecką ustawą o grobach ofiar wojny i przemocy (Gräbergesetz). Więcej: Regulacje prawne.

Historia pochówku zapisuje każde zdarzenie osobno: pochówek, ekshumację, przeniesienie, ponowny pochówek. Obecne miejsce spoczynku wynika z ostatniego zapisanego zdarzenia.

„Nieznany”, „unbekannt”, „polnisches Kind”

Część osób figuruje w dokumentach bez nazwiska — jako unbekannt (nieznany), polnisches Kind (polskie dziecko) albo Kriegsgefangener (jeniec wojenny). Takie wpisy zostają w bazie, bo dokumentują grób, nawet gdy nie znamy imienia. Każdy ma własny identyfikator, dlatego kilka kart może nosić ten sam opis.

Zdarza się też, że dwie karty dotyczą tej samej osoby zapisanej w dwóch dokumentach inaczej. Takie przypadki łączę po sprawdzeniu dat i miejsc; do tego czasu obie karty pozostają.

Niemieckie nazwy jednostek

Miejsca są uporządkowane według urzędowego podziału Niemiec: Land (kraj związkowy), Landkreis (powiat), kreisfreie Stadt (miasto na prawach powiatu), Gemeinde / Stadt (gmina / miasto), Ortsteil lub Wohnplatz (część miejscowości). Nazwy pochodzą z rejestru BKG VG250. Dawne zapisy miejsc z dokumentów pozostają obok nazw urzędowych.

Identyfikatory

Każda osoba ma stały identyfikator (np. P000121), niezależny od pisowni nazwiska. Dawne oznaczenie Ostoi (np. BW-SHA-SHA-0124) wskazuje kraj związkowy, powiat, miejscowość i numer wpisu. Przy zapytaniu o konkretną osobę podaj jedno z tych oznaczeń albo adres strony.

Stan danych: 19 października 2026. Jak cytować: Jak cytować Ostoję Pamięci.

Zauważyłeś błąd albo masz dokument, który coś wyjaśnia? Napisz do mnie.