Podsumowanie roku 2025 w projekcie „Ostoja Pamięci”
Rok 2025 był dla projektu „Ostoja Pamięci” rokiem intensywnej pracy dokumentacyjnej, porządkowania danych oraz działań, które zaczęły przekładać się na realne efekty w przestrzeni publicznej.
Ostoja Pamięci · Artykuły
Artykuły 2025
55 artykułów z roku 2025, od najnowszych.
Lista artykułów
Gruntowna przebudowa strony – dlaczego była konieczna
W ostatnich miesiącach projekt „Ostoja Pamięci” rozrósł się do skali, która wymagała uporządkowania nie tylko bazy danych, ale również samej strony internetowej.
Już ponad 6.000 polskich ofiar w samej Badenii i Wirtembergii
000 osób. Ten symboliczny próg wiąże się z zakończeniem ważnego etapu prac – mogę dziś stwierdzić, że na obecnym stanie wiedzy zamykam temat polskich ofiar spoczywających na cmentarzach w miastach Heilbronn i Mannheim.
Osiem lat portalu – i dalej brak realnego wsparcia
21 listopada 2025 roku mija kolejny ważny dla mnie moment: rozpoczyna się ósmy rok istnienia portalu „Ostoja Pamięci”.
Breisach, Müllheim, Remseck – kolejne kroki
Ostatnie tygodnie przyniosły nowe ustalenia w projekcie „Ostoja Pamięci” – zarówno w archiwach, na cmentarzach, jak i w spotkaniach z młodym pokoleniem Polaków mieszkających w Niemczech.
Nasze dzieci - Zwłoki do celów naukowych
Podczas pracy z dokumentami z Archiwum Arolsen – centralnym ośrodku dokumentacji nazistowskich prześladowań – natrafiłem na materiały, które rzucają bardzo niepokojące światło na los dzieci polskich robotnic…
Polskie niemowlęta z Aach
W miejscowości Aach, dzielnicy Dornstetten w powiecie Freudenstadt upamiętniono niemowlęta, które zmarły w czasie II wojny światowej po odebraniu ich matkom zmuszonym do pracy przymusowej.
Powrót z Warszawy – kilka słów o gali Ambasadora Polskiej Historii
Wczoraj, po niespełna trzydniowym pobycie w Warszawie na zaproszenie Instytutu Pamięci Narodowej, wróciłem do domu. Były to niezwykle intensywne, ale i piękne dni spędzone w nowoczesnej, tętniącej życiem stolicy.
Ślady polskich grobów – nowe informacje z archiwów
W ostatnich tygodniach do projektu Ostoja Pamięci napłynęły kolejne odpowiedzi z niemieckich urzędów miejskich i archiwów dotyczące losów grobów polskich obywateli z czasów II wojny światowej.
Ciemna karta historii Bietigheim-Bissingen
W latach 1942–1945 w Bietigheim-Bissingen istniał Durchgangslager für „ausländische Arbeitskräfte” – obóz przejściowy dla robotników przymusowych.
Kolejne ślady, które zniknęły z cmentarzy
Badania nad miejscami pochówku Polaków z czasów II wojny światowej i pierwszych lat powojennych w Niemczech ujawniają nie tylko dramatyczne historie pojedynczych osób, ale także fakt, że wiele grobów nie dotrwało do…
Schwäbisch Gmünd - Powstanie tablica pamięci
2025 r. 2025). Na mój wniosek dotyczący wyjaśnienia losów 24 Polaków i Polek, których mogiły zostały odnotowane jeszcze w 1969 roku, badania prowadzi obecnie archiwum miejskie we współpracy z administracją cmentarzy.
Poszukiwania i odpowiedzi urzędów
W ramach badań nad miejscami pochówku polskich ofiar II wojny światowej w Niemczech zwracam się do wielu gmin i miast z prośbą o udostępnienie informacji archiwalnych.
Kolejne odpowiedzi urzędów
Poszukiwanie polskich grobów wojennych w Niemczech to proces wymagający cierpliwości, skrupulatności i determinacji.
Tydzień intensywnej korespondencji
W mijającym tygodniu odnotowałem wyjątkowo dużą liczbę odpowiedzi na zapytania skierowane do niemieckich gmin i instytucji w sprawie polskich grobów oraz losów ofiar II wojny światowej.
Wspólny grób – świadectwo wzajemnego szacunku
Zdjęcie: ze zbiorów rodziny Gille/Böhm, udostępnione dzięki uprzejmości
Illingen, Maulbronn, Oberrotweil, Kirchheim i Singen
Badania nad polskimi grobami wojennymi w Niemczech to często żmudna praca archiwalna. Wiele informacji przetrwało wyłącznie w dokumentach gminnych i parafialnych, a część pochówków została już dawno zlikwidowana.
Kolejny etap badań w Breisgau-Hochschwarzwald
Projekt Ostoja Pamięci kontynuuje systematyczne działania na rzecz dokumentowania polskich grobów wojennych w Niemczech.
Zapytania do urzędów powiatu Enz
W ramach projektu „Ostoja Pamięci” skierowałem – na podstawie pełnomocnictwa Konsulatu Generalnego RP w Monachium – oficjalne zapytania mailowe do gmin i miast powiatu Enz (Badenia-Wirtembergia).
Kolejny etap badań – powiat Esslingen i miasto Freiburg
W ramach projektu Ostoja Pamięci prowadzę systematyczne badania nad polskimi grobami z okresu II wojny światowej na terenie Niemiec.
Pamięć o ofiarach w powiecie Esslingen
Po wielu dniach pracy mogę ogłosić, że zakończyłem badania archiwalne dotyczące polskich i innych ofiar II wojny światowej w powiecie Esslingen (Badenia-Wirtembergia).
Pismo do burmistrza Schwäbisch Gmünd
Jak już informowałem wcześniej, archiwalia potwierdzają, że na terenie miasta Schwäbisch Gmünd w czasie i po II wojnie światowej znajdowało się 124 groby polskich ofiar wojennych.
Polskie groby i ofiary w Markdorf i okolicach
W Markdorf, niewielkim mieście w Badenii-Wirtembergii, ślady obecności polskich ofiar II wojny światowej są wciąż widoczne – choć w wielu przypadkach już tylko na tablicach pamiątkowych lub w archiwalnych dokumentach.
"Gdy historię ofiar piszą ich dawni oprawcy"
W niemieckiej narracji o II wojnie światowej i nazizmie dominuje przekonanie o głębokim poczuciu odpowiedzialności historycznej.
Gdzie byli, gdzie spoczywają? Tropem zaginionych grobów
W poszukiwaniach polskich grobów z czasów II wojny światowej i tuż po niej, prowadzonych na terenie Badenii-Wirtembergii, coraz częściej napotykamy na ślady niepełne, nieczytelne, czasem już całkowicie utracone.
Spotkanie z Panią Minister Henryką Mościcką-Dendys
, wzięliśmy udział w spotkaniu z Panią Henryką Mościcką-Dendys, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP, które odbyło się w Stuttgarcie w restauracji Kursaal Bad Cannstatt.
Wiadomości 23.07.2025
W ramach prowadzonej dokumentacji polskich miejsc pochówku na terenie Niemiec uzyskano ostatnio nowe informacje dotyczące trzech lokalizacji w Badenii-Wirtembergii: Oberhausen (gm.
Pierwszy krok ku odkurzeniu pamięci.
Dziś, 18 lipca, na cmentarzu w Mosbach odbyło się ważne spotkanie, które może stać się początkiem pozytywnych zmian w upamiętnieniu polskich ofiar II wojny światowej pochowanych w tym miejscu.
Zaginione groby: polskie ofiary wojny w Gäufelden i Tettnang
W ramach projektu Ostoja Pamięci prowadzę dokumentację miejsc pochówku polskich ofiar II wojny światowej na terenie Niemiec.
Polskie groby wojenne w powiecie Bodensee – zapytania do gmin
14 lipca 2025 r. w ramach projektu Ostoja Pamięci skierowałem oficjalne zapytania do wybranych gmin i miast w powiecie Bodensee w sprawie losów oraz obecnego stanu polskich grobów wojennych i miejsc pochówku ofiar II…
Poszukiwania w Rems-Murr ukończone
W powiecie Rems-Murr w Badenii-Wirtembergii udało się zidentyfikować 89 polskich ofiar II wojny światowej – robotników przymusowych, cywilów oraz dzieci, którzy zmarli w wyniku katorżniczej pracy, chorób, głodu i…
Mail od czytelniczki
Dotyczy: Odnowienia wojennych grobów, w tym grobu J. Kociołek w zaniedbanej polskiej cześci cmentarza w Mosbach, Niemcy
Polskie groby w Niemczech: zakończona kwerenda w powiecie Bodensee
Zakończyłem kolejną kwerendę archiwalną w ramach projektu dokumentowania polskich grobów wojennych w Niemczech.
Poszukiwania polskich ofiar w powiecie Böblingen
8 lipca 2025 roku skierowałem zapytania do urzędów miast i gmin w powiecie Böblingen dotyczące łącznej liczby pochowanych 134 polskich ofiar II wojny światowej, w tym robotników przymusowych i ich dzieci.
Spontaniczna wyprawa do Schlechtbach
Czasem to właśnie przypadkowe tropy prowadzą do najróżniejszych odkryć. Podczas poszukiwań informacji o polskich grobach w Leonberg natknąłem się na artykuł w lokalnej prasie.
Nowe odkrycia w powiecie Böblingen
Nowe odkrycia w powiecie Böblingen: kolejne polskie ofiary II wojny światowej odnalezione.
Nowe nazwiska
Na podstronie pojawiły się nowe nazwiska osób spoczywających na cmentarzach w powiecie Calw. Są one odnalezione w dokumentach z Arolsen Archives, a same groby nie figurują w spisach grobów chronionych.
Historia o nas, bez nas
W 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej odbyła się w Gantenwald uroczystość upamiętniająca ofiary zbrodni – w tym polskie dzieci robotnic przymusowych, które przychodziły na świat w niewoli, nierzadko pozbawione…
Groby czy kamienie? W obronie prawdziwych świadków historii
Pamięć o polskich ofiarach wojny wymaga działań na rzecz ratowania autentycznych miejsc pamięci, nie tylko symbolicznych gestów.
Aktualizacje Ostoja Pamięci
Zmieniona strona główna to nie przypadek – to przemyślany krok w kierunku większej przejrzystości, prostoty i dostępności.
To nie tylko historia.
Nie jestem zawodowym historykiem. Nie pracuję dla żadnej instytucji państwowej. A jednak od lat szukam, dokumentuję i opisuję polskie groby w Niemczech – te, które jeszcze istnieją, i te, których już dawno nie ma.
Nowe wiadomości
W wyniku najnowszych kwerend udało się odnaleźć ślady trzech pochówków na cmentarzu w Großaspach:
Mieczysław Wiecheć – ofiara nazistowskiego terroru
W powiecie Göppingen, na skraju lasu w miejscowości Ebersbach-Sulpach, znajduje się pomnik upamiętniający tragiczną historię polskiego robotnika przymusowego, Mieczysława Wiechecia.
Nowe odkrycia archiwalne
Zakończyłem kolejną kwerendę archiwalną dotyczącą polskich grobów wojennych w Niemczech. Tym razem moim obszarem badań był powiat Böblingen w Badenii-Wirtembergii.
Intensyfikacja badań nad polskimi grobami wojennymi
Miniony tydzień był wyjątkowo intensywny pod względem działań na rzecz ochrony polskich miejsc pamięci w Niemczech.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzega znaczenie moich działań
Z satysfakcją informuję, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozytywnie odniosło się do moich działań związanych z dokumentowaniem i ochroną polskich miejsc pochówku w Badenii-Wirtembergii w ramach projektu…
Anna Waclaw – Niania z Creglingen
Pamięci Anny Waclaw, ur. 26.07.1923 w Zembrzycach (pow. suski).
Gantenwald – Warto przypominać
Las Gantenwald w pobliżu miejscowości Bühlerzell kryje tragiczną historię, o której przez wiele lat milczano.
Tydzień 6/25
W ostatnich dniach otrzymałem istotne informacje z archiwum miasta Creglingen dotyczące polskich obywateli pochowanych na cmentarzach w tym regionie.
Losy Polaków w Lauchheim
Historia polskich robotników przymusowych w Niemczech to temat, który wymaga nieustannych badań i determinacji.
Wacława Gałązka (1924 - 2022)
Wacława Gałązka była jedną z tysięcy polskich dzieci, które doświadczyły okrucieństw II wojny światowej jako przymusowe robotnice i robotnicy w Niemczech.
Nowe ustalenia
Poniżej chciałbym przedstawić krótkie streszczenie moich ostatnich ustaleń na podstawie korespondencji z przedstawicielami archiwów, urzędów i parafii w Niemczech. Bardzo dziękuję osobom zaangażowanym za współpracę.
Nowy rok, stare sprawy
Z nowym rokiem powracają stare wyzwania, które zdają się ciągnąć w nieskończoność. Od miesięcy zabiegam o informacje na temat stanu polskich grobów wojennych znajdujących się na terenie Niemiec.
Wniosek o polski napis w KZ Dachau
14 listopada 2024 roku posłowie frakcji AfD złożyli w Bundestagu wniosek o dodanie do Międzynarodowego Pomnika w Dachau napisu w języku polskim „Nigdy więcej”.
7626 odwiedzin strony w 2024 roku
Z wielką radością i dumą informuję, że w 2024 roku strona Ostoja Pamięci zanotowała 7626 odwiedzin! Ponad 1000 odwiedzin więcej niż w roku 2023.
