Wyróżnienie to jest dla mnie szczególnie ważne, ponieważ odnosi się bezpośrednio do działalności, którą od blisko dziesięciu lat prowadzę w ramach projektu Ostoja Pamięci – odnajdywania, dokumentowania i weryfikowania polskich grobów oraz miejsc pamięci na terenie Niemiec. W tym czasie pojedyncze poszukiwania przekształciły się w systematyczną dokumentację obejmującą tysiące osób i setki miejsc pochówku. Istotną częścią tej pracy jest obecnie weryfikacja danych w niemieckich urzędach i administracjach cmentarzy, dzięki której można ustalić, czy poszczególne groby nadal istnieją, zostały przeniesione lub zlikwidowane. Ostoja Pamięci nie ogranicza się jednak do tworzenia bazy danych. Przykładem są działania podjęte w Schwäbisch Gmünd na rzecz zachowania pamięci o Polakach, których groby zostały zlikwidowane.
Rozmowy o dalszej działalności
Uroczystość była również okazją do przedstawienia dotychczasowych dokonań Ostoi Pamięci, obecnych problemów związanych z dokumentowaniem i weryfikowaniem polskich miejsc pochówku oraz do rozmowy o dalszej współpracy z polskimi placówkami dyplomatycznymi w Niemczech.
Z Panem Rafałem Wolskim, Konsulem Generalnym RP w Monachium, oraz Panią Renatą Jaworską, konsul ds. Polonii, rozmawiałem o dotychczasowych dokonaniach projektu, a także o problemach, na jakie obecnie natrafiam podczas dokumentowania i weryfikowania polskich miejsc pochówku w Niemczech. Osobną rozmowę odbyłem z Panem Jakubem Wawrzyniakiem, radcą-ministrem i zastępcą kierownika Ambasady RP w Berlinie. Dotyczyła ona dotychczasowej współpracy Ostoi Pamięci z Ambasadą RP w Berlinie oraz możliwości jej dalszej kontynuacji.
Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” przyjmuję jako docenienie dotychczasowej pracy, ale nie jako jej podsumowanie. Dziękuję wszystkim osobom, które przez te lata wspierały Ostoję Pamięci, przesyłały fotografie i informacje, wykonywały dokumentację w terenie oraz pomagały w docieraniu do kolejnych śladów.
Przede mną pozostają następne miejscowości, dokumenty, zapytania do urzędów i nazwiska wymagające weryfikacji. Wyróżnienie jest ważne, ale cel Ostoi Pamięci pozostaje niezmienny: dokumentować, weryfikować i zachowywać informacje o polskich grobach i miejscach pamięci w Niemczech, zanim kolejne ślady bezpowrotnie znikną.