Inicjatywa dokumentacyjna

Ostoja Pamięci

Ostoja Pamięci to prywatny projekt dokumentacyjny poświęcony polskim grobom i miejscom pamięci z okresu II wojny światowej na terenie Niemiec.

Piotr Kentnowski · autor projektu

Dokumentacja Polskie groby i miejsca pamięci w Niemczech
Praca terenowa Archiwa, cmentarze i weryfikacja na miejscu
Dla rodzin Pomoc w odnalezieniu miejsc spoczynku bliskich
Twoja historia

Michał Jagodziński

Starszy strażnik Straży Więziennej

24 września 1901 – 17 lutego 1945

Urodzony Witkowo-Wieś k. Gniezna
Zmarły Hamburg, Niemcy
Pochowany Cmentarz Hamburg–Ohlsdorf
Polska Kwatera Wojenna
Bp.74 Rh.52 No.03
Kategoria Więzień KL / żołnierz AK
Krzyż Walecznych Medal za Wojnę 1918–1921 Medal X-lecia Niepodległości Złota Odznaka 2022 (pośmiertnie)
Michał Jagodziński
Twoja historia

Starszy strażnik Michał Jagodziński urodził się 24 września 1901 roku w domu przy ówczesnej ul. Witkowo-Wieś 13 koło Gniezna, jako najmłodszy syn Józefa i Marianny z Machyńskich.

Młodość i służba wojskowa

W latach 1907–1913 uczęszczał do Szkoły Katolickiej w Witkowie. Jego brat Ignacy zginął podczas I wojny światowej we Francji, a pozostali bracia — Wojciech, Piotr i Wacław — brali udział w Powstaniu Wielkopolskim 1918–1919.

28 czerwca 1919 roku Michał Jagodziński powołany został do Wojska Polskiego. Służył w 7. kompanii 59. Pułku Piechoty w Inowrocławiu i w ramach tej formacji uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej.

Za udział w walkach pod Izabelinem 24 września 1920 roku, a w szczególności za bohaterską postawę na placu boju, decyzją dowódcy 15. Dywizji Piechoty Wielkopolskiej gen. Władysława Junga odznaczony został Krzyżem Walecznych.

Wyróżniono go także Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 oraz Medalem X-lecia Odzyskania Niepodległości.

Straż Więzienna

W 1923 roku zwolniony z wojska, a rok później rozpoczął służbę jako funkcjonariusz Straży Więziennej — najpierw w więzieniu w Łucku, a następnie w Więzieniu Karnym przy ulicy Rakowieckiej 37 na Mokotowie w Warszawie. Za nienaganną służbę w 1928 roku wyróżniony został Odznaką Pamiątkową X-lecia Straży Służby Więziennej.

Konspiracja i Armia Krajowa

Po zajęciu Polski przez Niemcy w 1939 roku Michał Jagodziński prowadził działalność konspiracyjną — tajną łączność z uwięzionymi oraz przekazywanie do AK list aktualnie osadzonych. Trwało to do wybuchu Powstania Warszawskiego.

Kontekst historyczny Za działalność konspiracyjną do obozów koncentracyjnych trafiło ponad 200 funkcjonariuszy Straży Więziennej II RP. Wysyłano ich najczęściej do Auschwitz, Majdanka, Dachau, Mauthausen-Gusen i Ravensbrück. Pod okupacją życie straciło co najmniej 200 funkcjonariuszy SW.
Aresztowanie i obozy

9 września 1944 roku, podczas likwidacji mokotowskiego więzienia, Michał Jagodziński został aresztowany i osadzony w obozie przejściowym Dulag 121 w Pruszkowie. Następnie trafił do KL Stutthof (nr więźnia 92778), skąd przetransportowano go do KL Neuengamme (nr więźnia 60210).

Był w grupie pięciuset więźniów podobozu Außenlager Hamburg-Hammerbrook. Kommando wykorzystywane było do usuwania zniszczeń po alianckich nalotach na Hamburg oraz rozbrajania niewybuchów.

Michał Jagodziński zginął 17 lutego 1945 roku podczas oczyszczania miasta z niewypałów. Miał 43 lata.

Upamiętnienie
Pośmiertne odznaczenie

1 lipca 2022 roku Michał Jagodziński uhonorowany został pośmiertnie Złotą Odznaką Za Zasługi w Pracy Penitencjarnej. Jego imię zostało wyryte na tablicy pamiątkowej w Polskiej Kwaterze Wojennej na Cmentarzu Hamburg–Ohlsdorf. Tablicę odsłonięto 1 września 2022 roku.

Nadesłane 19 lutego 2025 roku przez Pana Romana z Polskiego Stowarzyszenia Historycznego. Zdjęcie: archiwum prywatne.