Projekt dokumentacyjny

Ostoja Pamięci

Dokumentacja polskich grobów i miejsc pochówku z okresu II wojny światowej w Niemczech. Projekt łączy kwerendy archiwalne, pracę terenową i pomoc rodzinom poszukującym śladów swoich bliskich.

Zakres Polskie miejsca pochówku w Niemczech
Metoda Archiwa, dokumentacja, weryfikacja terenowa
Cel Pamięć, identyfikacja i pomoc rodzinom
06/04/2026

Odpowiedź z Ehingen 

Zgłoszenia: Kontakt | Twoja historia

Miasto Ehingen (Donau) przekazało mi listownie szczegółową odpowiedź dotyczącą grobów polskich obywateli z okresu narodowego socjalizmu. Z przesłanych informacji wynika, że na miejscowym starym cmentarzu zachowało się sześć oznaczonych grobów polskich ofiar: Emilie Martuschewskiej, Antoniego Mocha, Haliny Pieszczyk, Franciszki Pluty, Czesława Senkowskiego i Jana Wajszczuka. W dokumentacji wskazano również miejsce odnoszące się do 15 niezidentyfikowanych zmarłych, choć bez potwierdzenia ich narodowości. Jednocześnie miasto potwierdziło, że część grobów dzieci polskich ofiar nie istnieje już na cmentarzu. 

Szczególnie ważne jest to, że dzięki danym przekazanym przez miasto oraz materiałowi przygotowanemu przez archiwum miejskie udało się uzyskać informacje o dwóch dodatkowych ofiarach. Chodzi o Therese Ratajczyk oraz Tadeusa Schwaia, którzy nie znajdowali się w przesłanej wcześniej liście. To pokazuje, że lokalne archiwa nadal mogą zawierać niewykorzystane dotąd informacje o polskich ofiarach i że nawet po latach możliwe jest uzupełnianie dokumentacji. 

Z odpowiedzi wynika również, że część osób zmarłych w Ehingen i okolicy była związana z SS-Abfertigungslager Schelklingen oraz innymi miejscami przymusowego pobytu. Nie wszystkie osoby udało się jednoznacznie zidentyfikować, a w kilku przypadkach nie potwierdzono miejsca pochówku albo nie odnaleziono dalszych danych. Miasto zaznaczyło jednak, że przy wskazaniu kolejnych nazwisk i dat możliwe są dalsze sprawdzenia w księgach zgonów. 

Dziękuję miastu Ehingen za listownie przekazane informacje oraz za przygotowanie odpowiedzi opartej na materiałach archiwalnych i dawnych dokumentach cmentarnych. Tego rodzaju współpraca ma realną wartość, ponieważ pozwala nie tylko potwierdzać istnienie lub likwidację konkretnych grobów, ale także odnajdywać nowe ślady po osobach, które dotąd pozostawały poza dokumentacją projektu. 

 

Niezależnie od odpowiedzi z Ehingen, dotarły do mnie także dwie inne odpowiedzi z innych miejscowości. Jak się okazało, w tych przypadkach również dwa groby ustawowo chronione zostały usunięte. To pokazuje, że problem likwidacji grobów objętych ochroną nie dotyczy tylko jednego miejsca, lecz ma charakter szerszy i wymaga dalszej dokumentacji oraz wyjaśniania.

 

Obecnie bilans opracowanych przeze mnie grobów wynosi 1143/7129 pozycje: 567 grobów istniejących oraz 576 zlikwidowanych.