Ponad 6000 zidentyfikowanych miejsc pochówku. Projekt dokumentacyjny "Ostoja Pamieci".

Dokumentacja i ochrona miejsc pochówku polskich ofiar II wojny światowej na terenie Niemiec

Polskie groby wojenne w Niemczech

Podstawy prawne ochrony polskich grobów wojennych w Niemczech

1. Niemiecka ustawa o ochronie grobów ofiar wojen i tyranii (GräbG)

Data uchwalenia: 1 lipca 1965 r.

Pełna nazwa: Gesetz über die Erhaltung der Gräber der Opfer von Krieg und Gewaltherrschaft

Opis:

Ustawa GräbG to podstawowy akt prawny Republiki Federalnej Niemiec regulujący sposób traktowania grobów ofiar wojen i tyranii. Nakłada obowiązek zachowania, oznaczenia i pielęgnacji takich grobów na wszystkich szczeblach administracyjnych. Ustawa ma na celu nie tylko utrzymanie grobów w dobrym stanie technicznym, ale także zapewnienie trwałego upamiętnienia ofiar – zarówno cywilnych, jak i wojskowych, niezależnie od ich narodowości.

Szczególnie istotne konsekwencje (w skrócie):

obowiązek zachowania i utrzymywania grobów objętych ustawą,
trwały charakter ochrony (powiązany z obowiązkami administracyjnymi i finansowymi po stronie instytucji publicznych),
możliwość uzyskiwania informacji o grobach w ramach procedur i właściwości instytucji.

Pobierz ustawę GräbG w języku niemieckim (PDF)

2. Traktat między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy

Data podpisania: 17 czerwca 1991 r., Bonn

Opis:

Traktat ten stanowi podstawę współpracy Polski i Niemiec w wielu dziedzinach, w tym także w zakresie ochrony miejsc pamięci i grobów ofiar wojen. W artykule 28 i 32 traktatu obie strony zobowiązują się do poszanowania i opieki nad miejscami upamiętnienia oraz grobami ofiar znajdujących się na terytorium drugiego państwa.

Najważniejsze założenia (w skrócie):

deklaracja poszanowania miejsc pamięci i miejsc pochówku,
współpraca i ułatwianie działań związanych z upamiętnieniem,
potwierdzenie znaczenia dostępu do miejsc pamięci dla rodzin i instytucji.

Pobierz Traktat z 1991 r. (PDF)

3. Umowa między Rządem RP a Rządem RFN o grobach ofiar przemocy totalitarnej

Data podpisania: 8 grudnia 2003 r., Warszawa

Opis:

Umowa ta koncentruje się wyłącznie na ochronie grobów ofiar przemocy totalitarnej – a więc ofiar nazizmu, deportacji, pracy przymusowej, egzekucji i innych form represji systemowych. Stanowi ona uzupełnienie wcześniejszego traktatu z 1991 roku i precyzuje zasady opieki, dokumentowania oraz dostępności takich miejsc pochówku.

Główne założenia umowy (w skrócie):

identyfikacja i rejestracja grobów po obu stronach,
zapewnienie dostępu do miejsc pochówku,

zasady opieki, oznaczania i współpracy instytucjonalnej.

Pobierz Umowę z 2003 r. (PDF)

Patronat honorowy: