10 000 nazwisk. Polskie ofiary wojny spoczywające w Niemczech
W bazie Ostoi Pamięci jest już ponad dziesięć tysięcy osób — 10 013 Polek i Polaków, którzy przez wojnę znaleźli się w Niemczech i tam zostali pochowani.
Ostoja Pamięci
Historie ludzi, odpowiedzi urzędów, dokumentacja terenowa i wiadomości z pracy nad bazą polskich grobów w Niemczech.
W bazie Ostoi Pamięci jest już ponad dziesięć tysięcy osób — 10 013 Polek i Polaków, którzy przez wojnę znaleźli się w Niemczech i tam zostali pochowani.
Franciszek Walczak był moim pradziadkiem. Urodził się 5 kwietnia 1912 r. w Ostrołęce (woj. mazowieckie) jako syn Walerii zd. Ryczkowskiej i Jana Walczaka. Po ukończeniu szkoły wyjechał do Warszawy do pracy.
Na cmentarzu głównym w Bochum spoczywa 78 obywateli polskich, którzy zmarli w mieście w latach 1942–1945 — robotnice i robotnicy przymusowi, ich dzieci oraz więźniowie podobozów Buchenwaldu.
Od jesieni 1944 do 1 kwietnia 1945 roku w Heilbronnie-Neckargartach działał podobóz KZ Natzweiler, oficjalnie „SS-Arbeitslager Steinbock”.
Od wiosny 1944 do kwietnia 1945 roku w Leonbergu pod Stuttgartem działał podobóz KZ Natzweiler.
Baza Ostoi Pamięci liczy 8 006 osób. Po latach pracy w komercyjnym kreatorze strony, arkuszu Numbers i kilku osobnych narzędziach przenoszę dokumentację do jednego systemu.
Przez wiele lat jego żona nie wiedziała nawet, czy jest wdową. Nie wiedziała, gdzie szukać męża ani co wydarzyło się z nim po wywiezieniu z Polski. Kilkadziesiąt lat później poszukiwania przejęła wnuczka.
Trzy wiadomości z trzech miejscowości w Badenii-Wirtembergii, które w ciągu jednego dnia trafiły do Ostoi Pamięci.
Za każdym grobem, o który pytam, stoi list do niemieckiego urzędu. Takich listów są już dziesiątki, a każda odpowiedź może zmienić wpis w bazie.
Polski robotnik przymusowy z Mogilan. 20 stycznia 1943 roku, na rozkaz Reichsführera SS, stracono go na skraju lasu koło Sulpach. Miał 23 lata.
17 września 2026 roku w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Monachium otrzymałem Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”.
15 września Ostoja Pamięci rozpocznie dziesiąty rok działalności. To okazja, aby spojrzeć na zgromadzoną przez lata dokumentację z innej perspektywy.